معرفی  شهرستان سلماس

نام رسمی:سلماس
کشور:ایران
استان:آذربایجان غربی
نام‌های قدیمی:شاپور، دیلْمان، دیلمَقان
ارتفاع از سطح دریا:۱۳۹۶ متر
ره‌آورد:نقل ٬عرق بیدمشک ٬ فرش٬ گلیم، سیب
پیش‌شماره تلفنی:۰۴۴۳۵۲

سَلْماس یکی از شهرهای استان آذربایجان غربی ایران است. این شهر مرکز شهرستان سلماس است. این شهر در زمان دودمان پهلوی «شاپور» نامیده می‌شد.
جمعیت این شهرستان حدود دویست هزار نفر می باشد . زبان رایج ترکی  می‌باشد.

پیشینهٔ تاریخی

از دیدگاه تاریخی، دیرینگی این شهر به دوران اورارتویی (هزاره پیش از میلاد) باز می‌گردد. سلماس پایتخت دوم حکومت اورارتوییان بود که نام باستانی آن اولهو (=اولخو) بود. در سال ۱۳۰۹ خورشیدی زمین‌لرزه‌ای به مقیاس ۷ ریشتر این شهر را که دیلمقان نامیده می‌شد ویران می‌کند. شهر جدید سلماس در کنار ویرانه‌های دیلمقان، با اصول شهرسازی مدرن، و با ایمنی بالایی (نقشه خیابان کشی شطرنجی) دوباره بنا می‌شود و نام شاپور به خود می‌گیرد. پس از انقلاب نام این شهر به سلماس برگشت پیدا می‌کند.

تاریخ سیاسی

این شهر در دوران مشروطه یکی از مراکز اصلی فعالیت مشروطه خواهان بوده‌است. سلماس یکی از معدود شهرهای آذربایجان بود که همه ساکنان آن مشروطیت را قبول داشته و شهیدانی همچون حیدرخان عمواوغلی و سعید سلماسی از پیشتازان جنبش مشروطه ایران بوده‌اند.

مشاهیر

• میرزا سعید سلماسی (۱۲۶۵ سلماس – ۱۲۸۷ خوی) مبارز و مشروطه خواه
• جعفر سلماسی (۱۲۹۰ کاظمین – ۱۳۷۹ تهران) اولین مدال آور تاریخ ورزش ایران در المپیک ۱۹۴۸ لندن و اولین دوره *بازی‌های آسیایی دهلی نو در سال ۱۹۵۱
• حسین صدقیانی (۱۲۸۱ سلماس – ۱۲۶۰) پدر فوتبال ایران
• کاظم رجوی دیلمقانی (۱۲۸۶ دیلمقان – ۱۳۷۵ تهران) شاعر
• خانم نیمتاج لکستانی (۱۲۸۵ ق لکستان سلماس -۱۳۶۸ تهران) شاعر
• حاجی پیشنماز سلماسی با نام واقعی عبدالکریم از علمای برجسته دوره مشروطه
• اسدالله احمدزاده دهقان نویسنده و آزادی خواه دوره مشروطه کتاب وی درباره علما و فضلا سلماس هرگز چاپ نشد.
• میرزا محمود غنی‌زاده آزادی خواه دوره مشروطه صاحب روزنامه‌های بوقلمون و سهند و از نزدیکان ستارخان سردار ملی
• پرویز خان صدقیانی ملقب به صفر العارفین از عرفای سلسله ذهبیه در ۱۳۳۶ قمری در خوی وفات یافت.
• ابراهیم خان امین‌السلطان پسر زال جزو رجال دربار قاجار
• میرزا رسول صدقیانی از بزرگان مشروطیت آذربایجان و عضو انجمن غیبی تبریز که هدایت مشروطه را بر عهده داشتند.
• حیدرخان عمواوغلی اولین مهندس برق ایران و بانی سیستم چراغانی بارگاه امام رضا و مشروطه خواه
• نصر الله مسلمیان متولد ۱۳۳۲ سلماس هنرمند و دارای جوایز بین الملی در زمینه نقاشی
• شهرام اسدی کارگردان، فیلم روز واقعه به کارگردانی او در ۱۳۶۸ ساخته شده‌است.
• جاوید مقدس صدقیانی متولد ۱۳۳۹سلماس  نویسنده و نقاش، نویسنده کتاب دایره سپهر(
  نشر چشمه-تهران) که شامل تحقیقات عمیق در حیطه آثار علمی خیام و تصحیح کامل رباعیات خیام میباشد .جاوید مقدس اشعار سهراب سپهری را به زبان ترکی استانبولی ترجمه نموده که این کتاب از طرف معتبرترین ناشر ترکیه بنام Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık منتشر گردیده، او همچنین شانزده نمایشگاه انفرادی نقاشی در کشورهای اروپائی برپانموده است به بسیاری از نمایشگاههای بین الملی دعوت شده است .آثار جاوید مقدس در موزه های کشورهای ترکیه -استانبول، بلغارستان، روسیه، مقدونیه و بسیاری از کلکسیونهای دنیا موجود است.

جاذبه‌های گردشگری

مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری شهرستان سلماس؛

• ساحل تفریحی و گردشی دریاچه ارومیه
• امامزاده کهنه شهر
• آبشار خورخورا
• کلیساهای هفتوان
• خسروا
• قلعه چهریق
• قلعه قارنی‌یاریق
• دره زولا چای
• تالاب چیچک
• تالاب آق زیارت
• دره تمر
• آب گرم ایسی‌سو
• سنگ نگاره خان‌تختی
• تپه اهرنجان که قدمت نه هزار ساله دارد
• قلعه کوراوغلو هدر
• تپه مغانجوق

دره زولا چاي يكي از زيباترين و قشنگ ترين مناطق شهرستان سلماس به شمار مي آيد .
كوهها و مناطق سر سبز و آب رودخانه زيبايي اين منطقه را چند برابر كرده است مردم زيادي در روزهاي تعطيل و سيزده نوروز به اين منطقه مي آيند.

دره تمر

اين دره در روستاي تمر قرار گرفته است . منطقه ايست سر سبز و خوش آب و هوا كه داراي درختان ميوه گوناگون است .كوههاي اطراف و چشمه آب خود جوش زيبايي اين منطقه را دو چندان كرده است .
افراد و مسافراني كه از جاده رفت و آمد مي كنند براي استراحت كوتاه و طولاني از اين دره استفاده مي كنند.

تالاب چيچك

اين تالاب در حوزه استحفاظي شهرستان سلماس قرار داشته و با 5 هكتار وسعت در 1500 متري قريه چيچك و 2 كيلومتري جاده سلماس، خوي واقع شده است.

تالاب آق زيارت 

اين تالاب از مانداب‌هاي كناره درياچه اروميه تشكيل شده و به دليل نزديكي به درياچه اروميه و شكل نيزاري آن پناهگاه مناسبي براي پرندگان مهاجر آبزي است. اين تالاب در حد فاصل روستاهاي خان‌تختي و آق‌زيارت در فاصله 20 كيلومتري جنوبي سلماس و 80 كيلومتري شمال اروميه واقع شده است.

ايستي سو

موقعيت :20 كيلومتري سلماس به اروميه (جاده فرعي) در روستاي ايستي سو