سال‌هايي كه احمدي‌نژاد رئيس‌جمهور ايران شده بود و سياست‌هاي خود را در منطقه و جهان به خورد ديپلماسي مي‌داد، نه تنها كشورهاي جهان بلكه همسايگان‌مان نيز، از ما دور شده و سياست‌هاي ضد ايراني را در پيش گرفته بودند. دوراني كه اسرائيل بيش از اندازه به ايران نزديك شده بود و در مرزهاي شمالي كشورمان،يعني جمهوري‌ آذربايجان خفته بود تا در زمان مناسب، زهر خود را به جمهوري اسلامي بريزد. دوراني كه ديپلماسي تعامل جاي خود را به ديپلماسي تقابل داده بودو هزينه هاي زيادي براي كشورمان به بار آورده بود. بعداز پايان آن دوران و روي‌كار آمدن دولت جديد، روحاني و تيم ظريف، تمام تلاش خود را به كار گرفتند تا روابط آسيب ديده را ترميم كنند و مشكلات را به پايان برسانند.ولي امروز برخي از طرفداران دولت قبل كه زبان بر اشتباهات آن دولت بسته بودند، اعتراضات بي مورد و بر خلاف امنيت ملي را براي تخريب دولت روحاني سر مشق خود قرار داده‌اند. سايت نزديك به نهادهاي خاص، با بيان اظهاراتي كه مي‌تواند براي  منافع ملي كشور مشكل ساز شود،نوشته است :« اندر وصف حکایات بی مهری های دولت لائیک جمهوری آذربایجان با مخالفان داخلی و همسایگان خویش قصه به درازا می انجامد اما ذکر گوشه ای از این حکایات مفید سخن است. ظاهرا رفتارهای بی قاعده، اصلی اساسی در این کشور به شمار می رود و بر کسی جای تعجب نیست که حامیان حرف حق پشت میله های زندان قرار می‌گیرند. در این فضایی که نیاز به تصویرپردازی ندارد، به تازگی معروف‌ترین مدافع حقوق بشر به هشت سال زندان محکوم شده است.»اين درحالي است كه سياست‌هاي تقابلي وانزوايي اين رسانه‌ها در سال‌هاي نه چندان دور را همه به خاطر دارند و اين اظهارات و موضع‌گيري‌ها به نظر هدفي جز تسويه حساب‌هاي جناحي با روحاني و ضعيف نشان دادن ديپلماسي ظريف ندارد.

براي رد ادعاي اين رسانه‌ها وتفكر حاصل از آن با دكتر ميرقاسم مومني، مديرعامل موسسه پژوهشي و مطالعات بين المللي چشم انداز ابزار نوين به گفت‌و گو نشستيم. وي به «قانون» گفت: برخي افراد و گروه‌هاي سياسي براي تخريب روابط تهران و باكو تلاش مي‌كنند تا اينكه پاي اسرائيل را به منطقه بازكنند.مشروح گفت و گوي ما با اين مديرعامل موسسه بين المللي و پژوهشي را در زير پي‌مي‌گيريم.
  روابط ايران و جمهوري‌ آذربايجان بعد از روي‌كار آمدن دولت روحاني را، چگونه ارزيابي مي‌كنيد؟
سیاستی که در دولت یازدهم پیش گرفته  ، توسعه و بهبود روابط با كشورهاي مختلف بود. در اين روند از اولويت‌هاي دولت روحاني، حل بحران‌هاي موجود با همسايگان است.جمهوري‌آذربايجان نيز به عنوان يكي از كشور‌هاي مهم در همسايگي ايران كه برخي مشكلات را نيز با ما دارد بايد مورد توجه قرارمي‌گرفت و دولت هم  همين برنامه را پي گرفت.  روحاني با سابقه‌ كاري و اشرافي كه داشت با برنامه‌ريزي حل بحران‌های منطقه‌اي را ادامه داد. درهمين راستا و در ميان کشورهای منطقه جمهوری آذربایجان با توجه به سبقه تاریخی و فرهنگی اهميت فراواني براي جمهوري‌اسلامي‌دارد. تنها مولفه ارزشمند جمهوري آذربايجان اين نيست، بلكه در موضوع  رژیم حقوقی درياي خزر که آذربايجان به عنوان یکی از کشورهای حوزه خزر نقش فراواني در آن دارد و نيز حضور پانتركيسم‌ها و همچنين نفوذ اسرائيل و صهيونيست‌ها به اين كشور از مسائلي است كه بهبود روابط را با آذربايجان براي ما حايز اهميت مي‌كند.
 تغيير دولت در ايران تا چه حد به رفع مشكلات كمك كرده است؟
ما با آذربایجان در سه مقوله فوق مسائل مورد بحث داشتیم که برای هر مقطع زمانی نيز براي اين مسائل به پاي ميز مذاكره رفتيم و در دولت جديد الهام علي‌اف، رئيس جمهور اين كشور بارها به همراه مقامات بلند پايه اين جمهوري به ايران آمد و اين مراودات از طرف ايران نيز ادامه داشت.
  اين كشور چه كمك‌هايي مي‌تواند به امنيت ايران داشته باشد؟
جمهوری آذربایجان برای تامین امنیت مرزهای ایران تلاش‌مي‌كند و تعهدی دارد که برای عدم دخالت خارجی‌ها از طریق اين جمهوري نيز سعي كند و در برابر اسکان نیروهای ضد ایراني در آذربایجان فعاليت مي‌كند.اين فعاليت‌ها در دوسال گذشته جدي‌تر نيز شده است. اين كشورهمواره خود را ملزم به حفظ روابط با ايران مي‌دانسته و  از سوي ديگر ايران نيز نگاه ويژه‌اي به تماميت ارضي جمهوري‌آذربايجان در پيش گرفته است. بعد از روي كار آمدن دولت روحاني سياست‌هاي ويژه در ديپلماسي، مقامات ومردم جمهوري‌آذربايجان قانع شدند كه ايران اسلامي دوست‌آنهاست و اين به حل مشكلات طرفين كمك شاياني مي‌كند.
  آذربايجان براي همسايگان ورقباي ايران چه اهميتي دارد؟
در اين سال‌هايي كه ايران و جمهوري آذربايجان باهم منازعاتي را داشتند، تركيه كه اين روزها در مسائل مختلف با ايران مشكل دارد، شعاري را تهيه و در جمهوري‌آذربايجان پراكنده كرد. ترك‌ها در اين شعار مدعي شده‌ بودند كه مردم تركيه و آذربايجان يك ملت‌ هستند با دو دولت كه اين تلاش تركيه براي مصادره مردم آذربايجان با ديپلماسي فعال ظريف و نگاه تعاملي دولت روحاني شكست خورد و مردم جمهوري آذربايجان ايران را به دوستي خود قبول كردند و گروه‌هايي كه در آذربايجان دوستدار ايران بودند در موضع قوي‌تري نسبت به دشمنان قرار گرفتند و براي حل بحران‌هاي ميان كشورها پيشنهاد‌هاي مختلفي از جانب طرفين بيان شد.
  آينده روابط را چگونه ارزيابي مي‌كنيد؟
در هر کشوری یک سری افراد و گروه ها با مواضع خاص حضور دارند كه اين گروه‌ها، ارزشي از لحاظ جايگاه ندارند و تنها بايد به دیدگاه مقامات رسمی اهميت داد كه گفتما‌ن‌شان بار حقوقي دارد . اين را نبايد فراموش كرد كه باسياست‌هاي روحاني، كار سياست‌خارجي ما بر مبناي توسعه روابط و حل مشكلات تعريف شده است و سفراي جمهوري‌اسلامي نيز اين روند را در دستوركار گذاشته‌‌اند و در رابطه با جمهوري‌آذربايجان نيز، تلاش‌هايي صورت گرفته تا همكاري‌هاي گسترده‌اي در عرصه‌سياسي، فرهنگي و اقتصادي در پيش‌گرفته شود.
  با تحليلي كه شما از وضعيت دو كشور ارائه مي‌دهيد و با توجه به منافعي كه رابطه ميان ايران وجمهوري‌ آذربايجان براي ما دارد، چرا برخي در تلاشند تا به اين روابط ضربه وارد كنند؟
جمهوری آذربایجان بخشی از تاریخ ایران است و هیچ دولتی این را نمی‌تواند انکار کند و مردم جمهوري‌آذربایجان به شدت به كشورمان علاقه مندند و ایران را به عنوان کشور مادری خود می‌دانند ولی برخی گروه‌ها و جریانات با بهانه مختلف سعی بر تخریب روابط دارند كه اين اقدامات مناسب نيست.اين جريانات خاص بايد بدانند هرچه در روابط ايران و جمهوري‌آذربايجان اخلال ايجاد كنند و ما از اين همسايه دور شويم،رژيم‌هايي مانند اسرائيل و آمريكا به راحتي وارد اين جمهوري‌شده و به نظر مي‌رسد مخالفان در صدد آن هستند تا پاي صهيونيست‌ها را به همسايگي ايران باز كنند.
  تلاش براي جلوگيري از موفقيت ديپلماتيك
با توجه به مباني‌تعريف شده در سياست خارجي كشورهاي مختلف، دولت‌‌ها همواره در تلاش بودند تا منازعات خود را با همسايگان به حداقل برسانند.ولي بايد ديد دليل ايجاد اخلال ميان روابط دو كشور همسايه به وسيله برخي رسانه‌هاي خاص با چه هدفي صورت‌مي‌گيرد. به نظر مي‌رسد، راهي كه سال‌هاي گذشته دولت سابق در پيش گرفت و تلاش كرد تا با سياست‌تقابلي با كشورهاي همسايه ادامه راه دهد، باز هم در دستور كار برخي قرار گرفته و براي ضربه زدن به سياست‌خارجي فعال ظريف از هيچ ترفندي كوتاه نيامده و يك دم نيز ساكت نخواهند نشست.آنها همواره تلاش مي‌كنند تيم ديپلماسي دولت را مشغول مناقشاتي از قبيل پاسخگويي به سوالات نامربوط در مجلس و با ايجادمشكلات خود ساخته(از درون) آنها را از رسيدن به موفقيت‌هاي بيشتر در عرصه ديپلماتيك بازدارند.

روزنامه قانون http://ghanoondaily.ir/News/60518